• DOLAR
    8,2658
  • EURO
    9,6917
  • ALTIN
    499,50
  • BIST
    1,1726
ÜLKEMİZDE KİLİSE VE HAVRALARA GÖSTERİLEN  ÖZENİN AYNISI CAMİLERİMİZE DE GÖSTERİLMELİDİR…

ÜLKEMİZDE KİLİSE VE HAVRALARA GÖSTERİLEN ÖZENİN AYNISI CAMİLERİMİZE DE GÖSTERİLMELİDİR…

Gazi Mustafa Kemâl Atatürk Camilerimizi Hiç İhmal Etmemişti!Özellikle son 10 yılda ülkemizdeki camiler birçok başlık halinde çokça gündeme gelmiştir.Bu başlıklardan en vahim olanları ise ‘CAMİDE AYİN YAPILDI ARDINDAN NAMAZ KILINDI”, “FİLANCA CAMİ SATIŞA ÇIKARILDI’, ŞU İLÇEDEKİ CAMİYE HACİZ GELDİ” vs. şekillerindedir.

2019 yılında en son Kars’taki bir camimizde, Ermenilerin ayin yaptığını haberini basından dehşetle izlemiştik.

Ülkemizin bir başka gerçeği ise Kilise ve Havralara gösterilen özenin camilere yeterince gösterilmemesidir. Evet, LÜKS ŞATAFATLI CAMİLER YAPILIYOR (ki, bu DİNEN BİDAT ve İSRAFTIR) ama çoğu camilerimizin hali içler acısıdır.

Bakın! O günden bugüne ‘DİNSİZ’ iftirasına maruz kalan Atatürk, savaştan çıkmış bir millet ve yeni kurulmuş bir devletin bütçesiyle Allah’ın evi olan camileri nasıl onardığını ve Atatürk’ün camilere gösterdiği hassasiyeti beraber okuyalım kıymetli okurlarım.

Gazi Mustafa Kemal, 1922 yılında Bakanlar Kurulu’nun ilk toplantısında, Yunan çekilişi sırasında birkaç bin caminin yakılıp, yıkıldığını belirterek; “BU CAMİLERİ YENİLEMEK GÖREVİMİZDİR.

BU HİZMETİ NUTUK ATMADAN; GÖSTERİŞE KAÇMADAN; SİYASETE ALET ETMEDEN YERİNE GETİRELİM” demiştir.

O dönemde Hindistan’dan gelerek şahsı adına hesaba yatan paradan 110 bin lirayı, Yunan ordusunun çekilirken yakıp yıktığı yerlerin onarılmasına harcadığı bilinmektedir.

Bu ve benzeri sözleri ve icraatları, O’nun bu hizmeti Allah rızası için yaptığını göstermektedir. Bugün halihazırda mevcut bulunan dindar gözüken siyasilerin cami yıktığına, Kur’an kursu kapattığına mevcut günümüzde halen şahit oluyoruz. Oysa dinsiz diye yaftalanmaya çalışılan Gazi Atatürk, cami onarmış, savaştan çıkmış devlet bütçesinin çok önemli bir bölümünü bu tamire ayırmayı uygun bulmuştur.

Mesela, 1 Mart 1923 tarihinde Meclis’in 4. Toplantı yılını açış konuşmasında bakın ne diyor:

“Efendiler! Geçen sene zarfında Evkaf Vekâleti din ve hayır işleriyle ilgili binaların tamirat ve inşaatında oldukça mühim bir faaliyet göstermiştir. Vuku bulunan tamirat yekûnu, memleketin muhtelif noktalarına ait olmak üzere 126 cami ve mescid-i şerif ile 31 medrese ve mektep; 22 su yolu ve çeşme, 175 akar ve 26 hamama ulaşmıştır…”

Gazi Atatürk’ün senelerce hizmetinde bulunan emir çavuşu Mihalıççıklı Ali Metin aracılığıyla 5 bin lira göndererek kasabanın tek camiini yaptırdığı bilinmektedir. Bu cami Mihalıççık Atatürk Cami olarak anılmaktadır.

Yine, kasırga nedeniyle zarar gören Edirne’deki, Selimiye Camii Atatürk’ün talimatıyla onarılmıştır.

23 Ekim 1929 tarihinde kabul edilen kararla; ”… Bir surette tamirine lüzum görülen ve bil keşif 30.000 lire ile kabil olacağı anlaşılan Sultan Ahmed Camii tamiratının Evkaf Umum Müdürlüğü’nün 22/9/929 tarih ve 68476/93 numaralı tezkeresiyle yapılan teklifi üzerine icra vekilleri heyetinin 23/10/929 tarihli içtimaında tasvip ve kabul olunmuştur. İmza: Gazi Mustafa Kemâl Atatürk.”

25 Aralık 1930’da camiyi ziyaret etmiş ve burada, “Beyler, hiçbir dine bağlı olmayan kalp istirahatten mahrumdur. Bakınız, ecdadımız İstanbul’un fethinden tam 125 sene sonra, bu şaheser Camiyi İstanbul’da değil de Edirne’de yaptırmış; böylece Edirne’ye mührünü basmış, tapulamıştır” demiştir.

22 Mart 1931’de dönemin başbakanı İsmet Paşa’ya çektiği telgrafta Konya hakkında şunları ister.

“… Konya’da asırlarca devam etmiş ihmaller sebebiyle büyük bir haraplık içinde bulunmalarına rağmen, sekiz asır evvelki Türk medeniyetinin hakiki mimarî şaheserleri sayılacak kıymette bazı binalar vardır.

Bunlardan bilhassa Karatay Medresesi, Alaeddin Camii, Sahip, Ata Medresesi, Cami ve Türbesi, Sırçalı Mescit ve İnce Minareli, Cami derhal ve acilen tamire muhtaç bir haldedirler.

Bu tamirin gecikmesi bu abidelerin tümüyle yok olmasına sebep olacağından, evvela asker işgalinde bulunanların tahliyesinin ve tamamının mütehassıs zevat nezaretiyle tamirinin temin buyurulmasını rica ederim.”

Eyüp Camii’nin Tadilatını da Gazi Atatürk Yaptırdı..

9 Aralık 1931’de Eyüp Camii’nin tamiri için Atatürk şu kararı çıkartmıştır: “1999 lira ve 70 kuruş bedeli keşfi bulunan İstanbul Eyüp Camii kurşun ve sıva tamiratının taahhüde talip çıkmadığından emaneten yaptırılması, Evkaf Umum Müdürlüğü’nün 6/12/1931 tarih ve 160 numaralı tezkeresiyle vuku bulun teklifi üzerine İcra Vekilleri Heyeti’nin 9/12/1931 tarihli içtimaında tasvip ve kabul olunmuştur. İmza: Gazi Mustafa Kemal.”

16 Temmuz 1936’da yine cami onarımları için; “İstanbul’da tarihî ve mimarî kıymetleri ile yaşatılmaları gereken eserlerden Mesih Paşa Camii’nin 11.225,05; Süleymaniye Camii’nin 30.349,95; Mahmutpaşa Camii’nin 14.183,42; Azapkapı Camii’nin 10.783,96; Sultan Selim Camii’nin 17.320,50 ve Laleli Camii’nin 15.160,35 lira masrafla tamir edilebileceği anlaşılmasına ve güzel eserlerden olan bu camilerin eski şekillerini ve tarihî kıymetlerini bozmayacak bir surette tamir ettirilmesi zarureti dolayısıyla emaneten yaptırılmasına Vakıflar Umum Müdürlüğü’nün 14/7/936 tarih ve 188773/122 sayılı tezkeresiyle yapılan teklif üzerine icra vekilleri heyetinin 16/7/1936’da onanmıştır. İmza: K. Atatürk.”

26 Ağustos 1937‘de; “Çankırı Ulu Camii’nin son cemaat yeri kurşunları ile dâhilindeki çatlakları takviyesi ve yağlı boya kalem işleri için yapılan keşfi dairesinde 12.965 lira 68 kuruşla emaneten bu eserin tamiri Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün 216455/146 sayılı ve 23/8/1937 tarihli teklifi üzerine icra vekilleri heyetince 26/8/1937 tarihinde onanmıştır. İmza: K. Atatürk.”

Cenabi Ahmet Paşa Camii’nin tamiri esnasında 155 metro murabbaı bir saha ile minaresinin şerefe ve petek kısmında taşlardan bazılarının da çürüdüğü görülmüş ve bunların tamamının değiştirilmesinde zaruret bulunduğundan, 8.216 liraya yapılabileceği anlaşılan bu işlerin Vakıflar Umum Müdürlüğü’nün 10/6/1938 tarih ve 13934/103 tezkeresi üzerine İcra Vekilleri Heyetince 10/6/1938 tarihinde onanmıştır. İmza: K. Atatürk.”

1924-1935 yılları arasında tamir edilen cami ve mescitler şöyledir:

Edirne: Selimiye, Üç Şerefeli Bayezid ve Süleymaniye minareleri, toplam 20.000 lira harcanmıştır.

İstanbul’da: Sultanahmet Camii, 50.535 lira harcanmıştır.

İstanbul: Kandilli Camii inşası, 17.000 lira harcanmıştır.

İstanbul: Fıstıklı Camii inşası, 17.000 lira harcanmıştır.

İstanbul: Ayasofya Camii, 52.000 lira harcanmıştır.

İstanbul: Piri Mehmet Paşa Camii, 5.638 lira harcanmıştır.

İstanbul: Cedit Ali Paşa Camii, 10.000 lira harcanmıştır.

Kırklareli: Sokullu Camii, 12.995 lira harcanmıştır.

Manisa: Muradiye Camii, 12.000 lira harcanmıştır.

Edirne: Üç Şerefeli Camii, 7.000 lira harcanmıştır.

İstanbul: Ayakapı’da Gül Camii, 2.000 lira harcanmıştır.

İstanbul: İmrahor Camii, 1.500 lira harcanmıştır.

İstanbul: Beylerbeyi Camii, 4.000 lira harcanmıştır.

İstanbul: Cihangir Camii, 2.844 lira harcanmıştır.

İstanbul: Zeynep Sultan Camii, 4.300 lira harcanmıştır.

İstanbul: Sultan Bayezid Camii, 12.000 lira harcanmıştır.

İstanbul: Selimiye Camii, 4.620 lira harcanmıştır.

İstanbul: Yeni Camii, 1.506 lira harcanmıştır.

İstanbul: Balipaşa Camii, 8.000 lira harcanmıştır.

İstanbul: Mecidiye Camii, 2.500 lira harcanmıştır.

İstanbul: Nusratiye Camii, 2.200 lira harcanmıştır.

İstanbul: Molla Çelebi Camii, 5.000 lira harcanmıştır.

İstanbul: Büyük Piyale Camii, 1.696 lira harcanmıştır.

İstanbul: Rumi Mehmet Paşa Camii, 1.800 lira harcanmıştır.

İstanbul: Mihrimah Camii, 2.071 lira harcanmıştır.

İstanbul: Teşvikiye Camii, 1.422 lira harcanmıştır.

İstanbul: Hazreti Halid Camii, 7.000 lira harcanmıştır.

İstanbul: Rüstem Paşa Camii, 8.344 lira harcanmıştır.

İstanbul: Küçük Ayasofya Camii, 2.820 lira harcanmıştır.

İstanbul: Mimar Sinan Türbesi, 6.617 lira harcanmıştır.

İstanbul: Süleymaniye Camii, 6.300 lira harcanmıştır.

1924-1935 seneleri arasında Atatürk’ün emri ve izni ile cami tamirlerine toplam 293.608 lira harcanmıştır.” (Geniş bilgi için bkz. Prof. Dr. Haydar Baş, Hoş Geldin Atatürk, sf. 753-758

YAZAR: Orhan ORGARUN

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?