• DOLAR
    $3.137,1900
  • EURO
    $0,9956
  • ALTIN
    $44.875,7100
  • BIST
    $163,4000
GAZİ ATATÜRK DÖNEMİ MİLLİ EĞİTİM POLITİKASI…

GAZİ ATATÜRK DÖNEMİ MİLLİ EĞİTİM POLITİKASI…

* “ATATÜRK DİYOR Kİ”

Hiçbir millet yoktur ki, ahlak esaslarına dayanmayan ilerleyebilsin. Tehdit esasına dayanan ahlak, bir fazilet olmaktan başka itimada da şayan değildir.

Biz, iktisadi genişliğin temelini de ancak her milletin refahla yaşamaya ve ilerlemeye hakkı olduğunu teslim eden bir zihniyetle, bütün milletlerin birlikte çalışmaları yolunun bulunmasında görüyoruz. (Atatürk’ün 1 Kasım 1937, T.B.M.M’ni açılış Nutuklarından)

 

 

Osmanlı döneminde yoğun olarak faaliyette bulunan misyonerler, bunu Cumhuriyet Türkiye‘sinde de devam ettirmek istediler. Ne var ki, Osmanlı’nın kozmopolit bir yapısı, azınlıklara tanınan geniş hakları, gösterilen hoşgörü ve yabancı devletlere sağlanan kapitülasyonlar sayesinde

-tabiri caizse- rahatça at oynatabilen misyonerler, yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nde aynı ortamı bulamadılar.

Zira, tam bağımsızlık ilkesinden hareket eden yeni Türkiye Devleti, milli ve laik özellikler taşıyordu. Bu yüzden anılan faaliyetlere izin verilmesi söz konusu olamazdı. Nitekim Dünya Savaşı sonrası kazanılan Milli Mücadele Hareketi sonrasında 24 Temmuz 1923 tarihinde imzalanan LOZAN ANTLAŞMASI ile kapitülasyonlar kaldırıldı ve yeni Türkiye Devleti’nin siyasi ve hukuki varlığı batılı emperyalist güçler tarafından tanındı…

3 Mart 1924 tarihinde kabul edilen TEVHİD-İ TEDRİSAT KANUNU ile öğretim birleştirilmiş ve ülkedeki farklı isimler altında faaliyette bulunan bütün okullar Milli Eğitim Bakanlığı’na (MEB) bağlanmıştır…

Tam hükümranlık haklarını eğitim ve öğretim alanında da kullanan Türkiye Cumhuriyeti Devleti misyonerlerin amaçları doğrultusunda faaliyet gösteren yabancı okulların Osmanlı ve özellikle Milli Mücadele dönemindeki -Merzifon Amerikan Koleji’nin Pontuscu Rumlara yardımlarda bulunması, Maraş ve Antep’teki Kolejlerin ise Ermeniler için çalışması- olumsuz durumlarını göz önünde bulundurarak politikalarını bu yönde belirledi. MEB’e bağlı özel öğretim kurumları olarak çalışmalarını sürdüren yabancı okulların denetim ve kontrollerini sağlamak için yeni düzenlemeler getirildi.

Bunların başında söz konusu kurumların dinî propaganda yapmalarına engel olmak için bazı kuralların getirildiğini ve uygulandığını görüyoruz…

Sayıları eskiye nazaran oldukça azalan bu kurumlar için getirilen düzenlemelerden bazıları şöyle özetlenebilir:

– Misyoner okullarında (yabancı okullar), mabetler dışında dershane ve salonlarda bulunan dini semboller, salip, heykel, dini tasvirler vs. kaldırılacaktır.

– Müslümanların ve başka mezhepten öğrencilerin okullardaki dinî ayinlere katılmaları yasaktır. Bunun için sık sık denetimler yapılacak ve suçlular cezalandırılacaktır…

Türkiye’de faaliyette bulunan misyoner okullarına giden Türk çocukları bu kurumlarda verilen eğitimden duyulan endişe karşısında istenilen esaslar çerçevesinde yetiştirmek için alınan bir diğer karar ise şuydu:

Yetişecek nesilleri misyonerlere ait yabancı okullardaki yabancı kültürün tesirlerinden korumak ve onlara küçük yaşta milli bir ruh ve fikir eğitimi vermek amacıyla Türk çocukların yabancı misyoner okullarına gitmelerini yasaklayan bir kanun çıkarıldı…

23 Mart 1931 tarih ve 1778 sayılı kanuna göre; Türkiye’de ilk öğrenimlerini yapmak üzere okula gidecek Türk vatandaşı çocuklar ancak Türk okullarına gidebileceklerdi. Kanun yürürlüğe girmesinden sonra çok sayıda misyoner okullarının ilkokulları öğrencisizlik yüzünden kapanmak zorunda kaldı…

Milli kültürün korunması gayesiyle Türkçe’nin, Türk tarih ve coğrafyası ile yurt bilgisi derslerinin Türkçe olarak Türk öğretmenler tarafından okutulması mecburiyetinin getirilmesi, Türk

öğretmenlerin MEB tarafından atanması, yabancı müdür yanında bir Türk müdür yardımcısının bulunması zorunluluğu dikkate değer olan çok güzel düzenlemelerdir.

Aynı konular 1935 tarihli “YABANCI OKULLAR YÖNERGESİ’nde bu konu ayrıca dile getirilmiştir…

YAZAR: Orhan ORGARUN

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?